Praca w Anglii po Brexicie Przewodnik dla Polaków

Szacowany czas czytania: 7 minut

Legalne podjęcie pracy w Anglii po Brexicie wymaga przejścia przez punktowy system imigracyjny i uzyskania odpowiedniej wizy, najczęściej wizy dla wykwalifikowanych pracowników (Skilled Worker visa). Kluczowe jest znalezienie pracodawcy z licencją na sponsorowanie, otrzymanie od niego oferty pracy na kwalifikującym się stanowisku oraz udowodnienie znajomości języka angielskiego. Cały proces aplikacyjny odbywa się jeszcze przed wyjazdem z Polski i wiąże się ze znacznymi kosztami.

Co Brexit zmienił dla Polaków szukających pracy w Anglii?

Przed Brexitem obywatele Polski, jako członkowie Unii Europejskiej, korzystali z prawa do swobodnego przepływu osób. Oznaczało to, że mogli bez większych formalności przyjechać do Wielkiej Brytanii, podjąć zatrudnienie, założyć działalność gospodarczą i mieszkać na takich samych zasadach jak obywatele brytyjscy. Wystarczył dowód osobisty lub paszport, a po znalezieniu pracy należało jedynie wyrobić numer ubezpieczenia społecznego (National Insurance Number).

Od 1 stycznia 2021 roku te zasady przestały obowiązywać. Wielka Brytania wprowadziła punktowy system imigracyjny (points-based immigration system), który traktuje obywateli UE na równi z obywatelami państw spoza Europy. Co to oznacza w praktyce?

• Koniec swobody podejmowania pracy: Nie można już po prostu przyjechać do Anglii i zacząć szukać zatrudnienia. Aby legalnie pracować, musisz najpierw uzyskać odpowiednią wizę.
• Wiza jako warunek konieczny: Proces ubiegania się o pracę rozpoczyna się na długo przed wyjazdem z Polski i wiąże się ze skomplikowaną procedurą wizową.
• Kluczowa rola pracodawcy: To pracodawca odgrywa teraz centralną rolę. Musi on posiadać specjalną licencję sponsora i „zaprosić” Cię do pracy, wydając tzw. Certificate of Sponsorship.

Warto podkreślić, że te zmiany nie dotyczą Polaków, którzy mieszkali w Wielkiej Brytanii przed 31 grudnia 2020 roku i uzyskali status osoby osiedlonej (settled status) lub tymczasowy status osoby osiedlonej (pre-settled status) w ramach programu EU Settlement Scheme. Osoby te zachowały swoje prawa do pracy i pobytu na starych zasadach. Ten poradnik skierowany jest do osób, które planują wyjazd do pracy po tej dacie.

Jakie są kluczowe warunki, by uzyskać wizę pracowniczą do Anglii?

Najczęstszą drogą do podjęcia legalnej pracy w Anglii jest wiza dla wykwalifikowanych pracowników, czyli Skilled Worker visa. Aby ją uzyskać, kandydat musi spełnić szereg rygorystycznych warunków i zdobyć łącznie 70 punktów w systemie imigracyjnym. 50 punktów jest obligatoryjnych, a pozostałe 20 można zdobyć poprzez spełnienie dodatkowych kryteriów, głównie związanych z wysokością wynagrodzenia.

Oto filary, na których opiera się legalna praca w Anglii w ramach nowego systemu:

Krok 1: Znalezienie pracodawcy z licencją sponsora

To absolutnie pierwszy i najważniejszy krok. Bez pracodawcy, który jest zatwierdzonym przez brytyjskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Home Office) sponsorem, nie masz szans na uzyskanie wizy Skilled Worker. Taka firma musi znajdować się na oficjalnej liście „Register of licensed sponsors: workers”.

Jak szukać takiego pracodawcy?

• Przeglądaj oficjalną, publicznie dostępną listę sponsorów na stronie rządowej gov.uk.
• Podczas przeglądania portali z ofertami pracy (np. Indeed, Reed, LinkedIn) zwracaj uwagę na ogłoszenia, w których firma deklaruje możliwość sponsorowania wizy.
• Skup się na branżach, w których brakuje rąk do pracy – IT, inżynieria, opieka zdrowotna, finanse czy budownictwo. Firmy z tych sektorów częściej decydują się na kosztowny proces sponsoringu.

Krok 2: Otrzymanie oferty pracy i Certificate of Sponsorship (CoS)

Gdy już znajdziesz firmę chętną Cię zatrudnić, musi ona zaoferować Ci pracę na stanowisku, które kwalifikuje się do programu wizowego. Nie każda praca pozwoli na uzyskanie wizy – musi to być zawód z listy kwalifikujących się zawodów (eligible occupations list), o odpowiednim poziomie kwalifikacji (co najmniej RQF level 3, co odpowiada polskiemu technikowi lub maturze).

Po zaakceptowaniu oferty pracodawca musi wygenerować dla Ciebie Certificate of Sponsorship (CoS). To nie jest fizyczny dokument, a unikalny numer referencyjny, który potwierdza, że masz gwarancję zatrudnienia i pracodawca bierze za Ciebie częściową odpowiedzialność. Numer ten jest niezbędny do złożenia wniosku wizowego.

Krok 3: Spełnienie wymogu znajomości języka angielskiego

Kandydat musi udowodnić znajomość języka angielskiego na poziomie co najmniej B1 według skali CEFR (Common European Framework of Reference for Languages). Obejmuje to umiejętności mówienia, słuchania, czytania i pisania.

Jak można to udowodnić?

• Zdając egzamin w jednym z autoryzowanych przez Home Office centrów egzaminacyjnych (np. IELTS for UKVI).
• Posiadając dyplom ukończenia studiów wyższych, które były prowadzone w języku angielskim.
• Pochodząc z kraju anglojęzycznego (co nie dotyczy Polaków).

Proces aplikacyjny o wizę Skilled Worker – krok po kroku

Masz już ofertę pracy, numer CoS i potwierdzenie znajomości języka? Czas na złożenie wniosku wizowego. Cały proces odbywa się online.

1. Zbieranie niezbędnych dokumentów

Przygotuj skany następujących dokumentów:

• Ważny paszport – musi posiadać co najmniej jedną pustą stronę na wizę.
• Numer referencyjny Certificate of Sponsorship (CoS) – otrzymany od pracodawcy.
• Dowód znajomości języka angielskiego – certyfikat z egzaminu lub dyplom.
• Informacje o pracodawcy – nazwa firmy i numer jego licencji sponsora (znajdziesz je na CoS).
• Tytuł zawodowy i roczne wynagrodzenie.
• Kod zawodu (occupation code) – znajdziesz go na liście kwalifikujących się zawodów.
• Dowód posiadania wystarczających środków na utrzymanie – musisz wykazać, że masz co najmniej £1,270 na swoim koncie bankowym przez 28 kolejnych dni. Jesteś zwolniony z tego wymogu, jeśli pracodawca zadeklaruje w CoS, że pokryje Twoje koszty utrzymania w pierwszym miesiącu.

2. Składanie wniosku online i opłaty

Wniosek składasz przez oficjalną stronę rządową gov.uk. Podczas wypełniania formularza będziesz musiał uiścić odpowiednie opłaty, które są niemałe:

• Opłata za wniosek wizowy: Jej wysokość zależy od długości wizy. Standardowo wynosi od £625 do £1,423 za osobę. Jeśli Twój zawód znajduje się na liście zawodów deficytowych (shortage occupation list), opłata jest niższa.
• Dopłata imigracyjna na rzecz służby zdrowia (Immigration Health Surcharge – IHS): Obecnie wynosi £624 za każdy rok ważności wizy. Daje ona dostęp do publicznej opieki zdrowotnej (NHS) na podobnych zasadach jak obywatelom brytyjskim.

3. Wizyta w centrum wizowym i biometria

Po złożeniu wniosku online i dokonaniu opłat zostaniesz poproszony o umówienie się na wizytę w centrum składania wniosków wizowych (Visa Application Centre – VAC) w celu złożenia danych biometrycznych (zdjęcie twarzy i odciski palców). W Polsce takie centrum znajduje się w Warszawie.

Po wizycie w VAC pozostaje już tylko czekać na decyzję. Standardowy czas oczekiwania na decyzję w sprawie wizy złożonej spoza Wielkiej Brytanii wynosi około 3 tygodni.

Legalna praca w Anglii – co po przyjeździe?

Otrzymanie wizy to jeszcze nie koniec formalności. Po przyjeździe do Anglii musisz dopełnić kilku obowiązków, aby Twoje zatrudnienie w Anglii jako Polaka było w pełni legalne.

• Odbiór Biometric Residence Permit (BRP): Twoja wiza początkowo będzie w formie winiety w paszporcie, ważnej 90 dni. Po przyjeździe musisz w ciągu 10 dni odebrać swoją kartę BRP, która jest oficjalnym potwierdzeniem Twojego statusu imigracyjnego. Odbierasz ją we wskazanym we wniosku wizowym urzędzie pocztowym.
• Uzyskanie National Insurance Number (NIN): Jeśli nigdy wcześniej nie pracowałeś w Wielkiej Brytanii, będziesz musiał wyrobić NIN. Jest to Twój indywidualny numer identyfikacji podatkowej, niezbędny do tego, by pracodawca mógł prawidłowo odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne i podatek dochodowy. Wniosek o NIN również składasz online.

Podsumowanie – Twoja droga do legalnej pracy w Anglii

Podjęcie pracy w Anglii po Brexicie jest procesem znacznie bardziej skomplikowanym i kosztownym niż kiedyś, ale wciąż jak najbardziej możliwym do zrealizowania. Kluczem jest staranne przygotowanie, zrozumienie nowych zasad i proaktywne działanie. Pamiętaj o najważniejszych krokach: znajdź pracodawcę-sponsora, uzyskaj kwalifikowaną ofertę pracy, udowodnij znajomość języka i cierpliwie przejdź przez proces wizowy. Choć droga jest wymagająca, dla wykwalifikowanych specjalistów rynek brytyjski wciąż oferuje atrakcyjne możliwości rozwoju zawodowego i satysfakcjonujące zarobki.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy mogę po prostu pojechać do Anglii i szukać pracy jak przed Brexitem?

Nie. Od 1 stycznia 2021 roku swobodny przepływ osób między UE a Wielką Brytanią został zakończony. Aby legalnie pracować, musisz najpierw uzyskać odpowiednią wizę pracowniczą, co wymaga posiadania oferty pracy od pracodawcy-sponsora jeszcze przed przyjazdem.

Jaka wiza jest najpopularniejsza do podjęcia pracy w Anglii?

Najpopularniejszą i najczęstszą ścieżką jest wiza dla wykwalifikowanych pracowników, czyli Skilled Worker visa. Jej przyznanie opiera się na punktowym systemie imigracyjnym.

Co to jest Certificate of Sponsorship (CoS)?

Certificate of Sponsorship (CoS) to nie jest fizyczny dokument, lecz unikalny numer referencyjny wydawany przez pracodawcę-sponsora. Potwierdza on, że masz gwarantowaną ofertę pracy i jest niezbędny do złożenia wniosku o wizę Skilled Worker.

Jaki poziom języka angielskiego jest wymagany?

Aby uzyskać wizę Skilled Worker, musisz udowodnić znajomość języka angielskiego na poziomie co najmniej B1 według skali CEFR. Można to zrobić, zdając odpowiedni egzamin (np. IELTS for UKVI) lub posiadając dyplom studiów prowadzonych w języku angielskim.

Czy muszę mieć pieniądze na koncie, aplikując o wizę?

Tak, generalnie musisz udowodnić, że posiadasz co najmniej £1,270 na swoim koncie bankowym przez nieprzerwany okres 28 dni. Jesteś zwolniony z tego wymogu, jeśli Twój pracodawca zadeklaruje w Certificate of Sponsorship, że pokryje Twoje koszty utrzymania w pierwszym miesiącu pobytu.